Preventief blussen

Pensioen. Weinigen houden zich er mee bezig en waarom ook? Nu leven en niet verdiepen in dat inkomen voor later is toch veel interessanter? En als er reeds sprake is van pensioen, dan maakt het al niet meer uit. Of toch wel? Ja, het is raadzaam om je af en toe eens stiekem een klein beetje in die materie te verdiepen. Het vervelende is namelijk dat opbouwen tijd kost en tijdig bijsturen een hoop ellende kan voorkomen, ook voor eventuele nabestaanden. Anders gezegd: als het huis maar lang genoeg brand, wordt blussen steeds ingewikkelder, zo niet onmogelijk.

Mijn AOW leeftijd

Eigen broek
Als we de wetenschap mogen geloven dan wordt een mens nog altijd gemiddeld steeds iets ouder. Dat komt de overheid van een vergrijzend Nederland natuurlijk niet goed uit. Steeds weer AOW uitbetalen is een kostbare zaak voor de gemeenschap. De leeftijdsgrens waarop we voor het eerst die maandelijkse tegemoetkoming ontvangen, zal dan ook vermoedelijk nog verder worden opgetrokken. Toets je geboortedatum maar eens in op de website van de sociale verzekeringsbank. Ik ben benieuwd waar jij op uitkomt. Mijn resultaat is hiernaast zichtbaar. Ik werd er niet direct vrolijk van.

Voorheen betaalden de werkenden de AOW voor gepensioneerden. Dit systeem werd omslagstelsel genoemd. Door vergrijzing is dit systeem echter onhoudbaar gebleken, want de kosten lopen per werkende te snel op. Wat zal daarvan het gevolg zijn? De term participatie-maatschappij is al eens gevallen. Het komt er straks misschien op neer dat we vaker onze eigen broek moeten ophouden. Ik maak me daarover wel eens een beetje zorgen, want dat zijn we niet meer gewend. De verzorgingsstaat is wat dat betreft wat doorgeschoten. Vroeger, zeg maar vóór de Tweede Wereldoorlog, moest men zorgen voor voldoende spaargeld of je werkte wat langer door. En als dat niet ging, dan mocht je misschien wel bij de kinderen wonen. Eigenlijk best overzichtelijk.

Willem Drees (1886 - 1988)
Minister van Staat

Drees
Wanneer iemand de pensioengerechtigde leeftijd bereikt zijn er meerdere manieren om inkomen te genieten. Op de eerste plaats is er AOW waarvan de vraag is in welke vorm dit ogenschijnlijk onhoudbare systeem blijft bestaan. De in de jaren '50 ingevoerde sociale wet, die door niet aflatende inzet van Willem Drees is ontstaan, staat onder grote druk. Diezelfde Drees – die overigens wel zeer lang AOW heeft genoten – vond dat er iets gedaan moest worden aan de armoede onder ouderen. De vraag is in hoeverre dat in de toekomst actueel blijft, want het welvaartsniveau is door de jaren heen al fors gestegen. In mijn optiek koren op de molen voor beleidsbepalers. Wellicht denken we straks ergens recht op te hebben, maar worden we toch gekort omdat we daarnaast nog wat hebben opgebouwd, op wat voor manier dan ook.

Dat boekje
Er is een grote groep die via werkgever pensioen opbouwt of reeds heeft opgebouwd. En ja, informatie daaromtrent staat dus in dat boekje wat elk jaar binnenkomt. Goed om eens door te nemen, echter velen zullen niet verder komen dan de eerste twee pagina's. Daar staat vaak je naam op en als je een partner hebt hopelijk ook zijn of haar naam. De volhouders die dan nog een pagina of twee extra lezen hebben dan nog wel gelezen hoeveel ze bruto gaan krijgen op de beoogde datum van pensionering, maar wie zegt dat dat ook de daadwerkelijk datum van pensionering is? En wat zijn de gevolgen wanneer er sprake is van onverhoopt overlijden, al dan niet vroegtijdig? Hoe dan ook; in bijna alle gevallen is het fors inleveren op dat mooie geschetste plaatje.

Ik tel liever mijn zegeningen en kijk kritisch naar wat ik heb opgebouwd via het pensioenfonds, al moet ook ik maar afwachten wat dat opgebouwde vermogen straks nog waard is. Pensioenfondsen hebben het als gevolg van de lage rentestand al lang erg zwaar en mogen daardoor de pensioenaanspraken niet indexeren. Dan lijkt het genoemde nu een leuk bedrag, maar verdampt dat ongewenst alsnog door inflatie en nog af te dragen belasting. Om moedeloos van te worden natuurlijk.

Het heft in eigen hand
Gelukkig is er nog een laatste mogelijkheid om pensioen op te bouwen: de zogeheten derde pijler. Deze biedt eenieder de mogelijkheid om in eigen beheer wat aan pensioenopbouw te doen. Handig ook voor bijvoorbeeld zzp'ers die zo fiscaal vriendelijk wat aan hun pensioen kunnen werken. De kanttekening daarbij is wel dat fiscaal vriendelijk aantrekkelijk klinkt, maar dat daar wel zeer veel regels aan kleven.

Gelukkig zijn er meer mogelijkheden. Zo zorgt een afgelost huis voor een betere inkomenspositie, want een hypotheekvrij huis betekent geen of toch lagere maandlasten, (trouwens ook als je nog niet met pensioen bent). Voor huurders gaat die vlieger natuurlijk niet op en dan zit er niets anders op dan sparen, maar ook die groep moet het heft in eigen hand nemen. Voor iedereen geldt namelijk dat gemeentelijke lasten en kosten voor boodschappen nooit wegvallen, om over kosten voor (toekomstige) zorg maar niet te spreken. Iedereen zal daarnaast zo zijn eigen gewenste bestedingsdoelen hebben, dus op de een of andere manier moet ieder voor zich zorgen dat er maandelijks wat binnenkomt.

Ik kan grotendeels zelf bepalen hoeveel inkomen ik nodig acht, en zo lang ik leef kost ik geld, zoveel is zeker. Alleen zo lang er geen glazen bollen zijn, weet ik niet hoe lang ik geld kost en dat kan dan weer lastig zijn. Des te belangrijker om een beetje regie te nemen en daar hoort dus bij dat ook ik af en toe aan de slag ga met mijn pensioenzaken, ook al is daar ogenschijnlijk niet veel plezier aan te beleven. Beter nu vast een beetje preventief blussen voordat de tent echt helemaal in de fik staat.

Investeren in valsspelers

Afgelopen week kwam het oordeel van de KNVB. De geplaagde voetbalclub F.C. Twente is als gevolg van haar financieel beleid teruggezet naar de Eerste divisie. Deze onlangs geïntroduceerde mogelijkheid was in de ogen van KNVB aanvankelijk nog mild, want eigenlijk zou de licentie om betaald voetbal te mogen spelen helemaal moeten worden ingetrokken. Een in allerijl aangepaste regel kon dit noodlot voorkomen. Desalniettemin beoogd KNVB toch een gedwongen degradatie voor F.C. Twente. De club heeft duidelijk op te grote voet geleefd en met name voormalige bestuurders zijn hier debet aan geweest. Daarbij moet worden opgetekend dat financiële malaise sterk is vervlochten met deze in 1965 ontstane fusieclub. Hoe dan ook, er is nu in de ogen van KNVB vals gespeeld en F.C. Twente is hiervoor veroordeeld.

Misleiding en bemoeizucht

F.C. Twente, sinds 1965

De gevolgen voor de profclub zullen groot zijn en mogelijk komt de club er nooit meer bovenop. Spelers zullen hun heil elders gaan zoeken en met minder inkomsten is de terugweg naar de top welhaast onmogelijk. Natuurlijk vindt de voetbalclub dat zij te zwaar gestraft is, maar KNVB vindt daarentegen dat zij ernstig is misleid. En daar kan ik me iets bij voorstellen. Als een club zich niet aan de regels houdt, volgen er maatregelen. Waar worden afspraken anders voor gemaakt? Er zijn diverse sancties doorgevoerd waaronder het niet mogen deelnemen aan Europese competities en een onderzoek naar structuurwijziging van de club. Maar de uitsluiting van deelname aan de hoogste Nationale voetbalcompetitie valt de club erg zwaar welke zij dan ook aanvecht via de burgerrechter.

Onnodig investeren
Ondertussen roeren steeds meer investeerders zich waaronder de gemeente Enschede. Waarschijnlijk in de angst verkerend en bezorgd dat zij hun investeringen – die in niet geringe mate zijn gedaan – niet (volledig) terugzien. Volkomen begrijpelijk, maar hebben die partijen zich dan niet gerealiseerd in welke beerput zij überhaupt investeerden? En met wiens geld is er eigenlijk geïnvesteerd? Dat de in zowel sportieve als financiële nood verkerende club er allerminst goed voorstond was zelfs voor een leek al geruime tijd overduidelijk. Ik begrijp dus ook niet dat dergelijke investeringen zijn gedaan, en deze zaak staat helaas niet op zichzelf. Nu gaat het om F.C. Twente, maar in het verleden zijn er ook noodlijdende clubs geweest waarvan velen juist niet gered zijn van de ondergang. Kijk maar naar de profvoetbalclub uit Haarlem, om maar een voorbeeld te noemen. Ik vind dan ook dat een gemeente zich niet met een profclub moet bemoeien en zeker niet wanneer de sportverenigingen in de wijken steeds vaker verplicht worden gesteld om de eigen broek op te houden, zoals. Een ongewenst uitvloeisel van de breeduit gepropageerde participatiemaatschappij. Onbegrijpelijk, want hoeveel had er in de wijken kunnen worden gedaan met al dat uitgegeven gemeenschapsgeld?

Vals spelen
Ik vind dat de belangen erg groot zijn geworden en het is niet normaal hoeveel miljoenen euro's in het Nederlandse profvoetbal omgaan. Dit wekt maar al te vaak onzuivere zaken in de hand. Wat te denken van de toename van buitenlandse investeerders, het speculeren en manipuleren van uitslagen? Om over dopinggebruik maar te zwijgen. Ik gun iedereen zijn of haar belegde boterham, maar dit soort buitenissigheden dienen geen enkel doel behalve een grote geldstroom naar slechts een handjevol mensen. Clubs kunnen nog zoveel schermen met hun maatschappelijke initiatieven, maar die goede bedoelingen staan in geen enkele verhouding met de opbrengsten die slechts een enkeling ten deel valt. Let wel, ik ben zeker niet tegen het bedrijven van een onderneming en behalen van grote winst, maar wel als er met gemeenschapsgeld moet worden bijgesprongen.

Deze week zal er ongetwijfeld een oordeel komen van de rechter. Voor de trouwe supporters hoop ik dat de straf in hun voordeel uitvalt, maar vanuit maatschappelijk oogpunt bezien geloof ik niet in steeds weer redden van clubs die er ongestraft een puinhoop van kunnen maken. Investeer liever in de vele kleine (sport)verenigingen die met zoveel vrijwilligers in de kernen actief zijn. Op die manier wordt sociale interactie gestimuleerd en daar plukt iedereen de vruchten van. In dat opzicht wordt er nu wellicht een voorbeeld gesteld, hoe vervelend ook voor de profclub.

   

Politieke moord

Nederlanders zijn van oudsher een volk met veel handelsgeest en ons land dankt haar welvaart deels aan de export. Het is dus niet verwonderlijk dat in de exportsector ongeveer een derde van alle arbeidsplaatsen te vinden zijn. De basis hiervoor werd gelegd in wat later de 'Gouden Eeuw' werd genoemd. Een bijzondere tijd waarin het kleine Nederland het centrum van de wereld was en waarin om bijzonder leiderschap werd gevraagd. Dat is vandaag de dag niet anders, want als onderdeel van een groter geheel houdt Nederland zich soms met moeite staande. Diplomatie en strategie zijn belangrijker dan ooit en de druk op de huidige leiders lijkt almaar groter te worden. Maar hoe ging dat in de Gouden Eeuw?

Johan de Witt (1625 - 1672)

Johan de Witt
Toen in 1650 de toenmalige stadhouder Willem II overleed, brak er een periode aan waarin er geen stadhouder kon worden benoemd. Simpelweg omdat zijn zoon nog geboren moest worden. In die periode waren onder aanvoering van een pensionaris wel al de Staten van Holland gevormd waarin de belangrijkste steden waren vertegenwoordigd. Vanaf 1653 werd de republiek aangevoerd door raadspensionaris Johan de Witt – een zeer intelligent staatsman en wiskundige die zich bewust was van de positie die Nederland innam in wereld.

De Witt was er alles aan gelegen om de handel te laten floreren. De staatsschuld, die als gevolg van vele gevoerde oorlogen was opgelopen, groeide onder zijn bewind niet meer verder, mede dankzij slimmere wiskundige berekeningen voor lijfrentes. Verder zorgde hij samen met bestevaêr Michiel de Ruyter (1607 - 1676) voor een sterke Nederlandse marine en dat was nodig, want omringende landen aasden op de vele handelsschepen die zoveel geld opleverden. In tegenstelling tot De Oranjes vond De Witt een sterk landleger minder van belang. Misschien hoopte hij dat het vrede zou blijven? Niets bleek minder waar.

Kind van de staat
De regenten hadden de touwtjes in handen en floreerden bij toenemende handel en nijverheid. De aanhangers van De Oranjes daarentegen – waaronder veel arme leden van de bevolking – waren nogal ontevreden. Om hen op hun gemak te stellen werd Willem III – zoon van de voormalige stadhouder – in 1666 op vijftienjarige leeftijd benoemd tot 'kind van de staat'. Zo kreeg hij een jaarlijkse toelage en zou hij in de staatskunde worden opgeleid door Johan de Witt, die in de hoop verkeerde dat zijn protegé nooit stadhouder zou worden. Aanhangers van het huis Oranje voelden echter dat de macht weer terug zou kunnen komen naar hun zijde. Zoals wel vaker bij het ontbreken van een gemeenschappelijke vijand stonden twee groepen ineens weer lijnrecht tegenover elkaar. De orangisten aan de ene kant en de meer staatsgezinden, onder wie wel haast slachtoffers moesten vallen, aan de andere zijde. De dreigende oorlog zorgde daarbij precies voor genoeg onrust onder de bevolking van de republiek.

Gelyncht

Willem III (1650 - 1702)

In 1672 escaleerde het volledig. Engeland had de republiek definitief de oorlog verklaard en de roep om een nieuwe legeraanvoerder werd groter. De weg was hierdoor vrij voor een nieuwe stadhouder Van Oranje, die vervolgens ook werd gevonden in de persoon van Willem III. Ondertussen was Johans broer Cornelis de Witt opgepakt. Hij werd verdacht van het beramen van een moord op Willem III. Johan zocht zijn broer hierom op in zijn cel in 's-Gravenhage waarna het helemaal mis ging. Een boze menigte sleurde beide broeders de Witt mee naar buiten waarna zij werden gelyncht. Hun lichamen werden ondersteboven aan een paal gehangen en op gruwelijke wijze van hun ingewanden ontdaan. De nieuwe stadhouder heeft zich nooit uitgelaten over deze wreedheden waardoor er nog altijd verdenkingen heersen jegens hem. Dat de moord op de gebroeders De Witt een van de grootste politieke moorden is uit de geschiedenis van Nederland is slechts een understatement.

Modder
Zou zoiets anno 2016 ook nog kunnen gebeuren? Helaas denk ik van wel. Kijk maar naar de moord op Pim Fortuin in 2002. De dader is weliswaar opgepakt en berecht – en zelfs weer vrij –, maar sindsdien zijn de problemen alleen maar groter geworden – al is de genoemde klassieke tweestrijd tussen orangisten en regenten wellicht niet meer helemaal van toepassing. Desondanks broeit er onderhuids van alles en daarbij gaat het al lang niet meer alleen om Nederland. Europese sociale vraagstukken en economische zaken lijken steeds gewichtiger te worden en om meer aandacht te vragen.

Als onderdeel van een verenigd Europa – dat ons land meer vrije handel, vrij reizen en beduidend minder oorlog heeft gebracht – volgen de 'uitdagingen' elkaar in rap tempo op. Economische hervormingen en migratieproblemen lijken onoplosbaar. Daarbij moet helaas worden vastgesteld dat te veel politici te veel met modder smijten en er doorgaans weinig actie volgt op gedane beloftes. Als dat maar te vaak gebeurt, geloven kiezers de boodschap uiteindelijk niet meer en lijkt de weg vrij voor extremisme. Kijk maar naar de groei van bepaalde groeperingen zoals die ook voor de Tweede Wereldoorlog in opmars kwamen.

Positiviteit
Ik ben dan ook erg benieuwd naar de komende maanden, want begin volgend jaar zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer. In ieder geval zou ik willen pleiten voor meer positiviteit binnen de politiek in plaats van dat men probeert om de ander constant in kwaad daglicht te stellen. Aan samenwerking kan toch niet worden ontkomen, zeker niet binnen Europa. Iedereen heeft elkaar gewoon heel hard nodig. Vanzelfsprekend een lastige klus en ik moet hierbij toegeven dat ik mijn dagen niet als politicus zou willen slijten. Simpelweg omdat je het nu eenmaal nooit goed kunt doen. Ik heb daarom grote bewondering voor diegenen die wel de nek uitsteken. Want er is altijd behoefte aan nieuwe leiders. En laten we – al is het maar voor die nieuwe leiders – niet vergeten wat er wel goed gaat, want daar hebben Johan de Witt en al die andere vermoorde politici in het verleden immers een hoge prijs voor betaald.